İlaç Su Aktivitesi: USP <922>, ICH, Kozmetik ve 21 CFR Part 11
su-aktivitesiilackozmetikusp-922veri-butunlugu21-cfr-part-11

İlaç Su Aktivitesi: USP <922>, ICH, Kozmetik ve 21 CFR Part 11

İlaç su aktivitesi, toplam suyun ne kadarının hidrolize ve mikroba açık olduğunu gösteriyor. ABD Farmakopesi onu ölçmeyi ve formülasyonda kullanmayı anlatıyor, okuduğumuz stabilite kılavuzları anmıyor. 0,6 altında mikroorganizma üremiyor; ölçer kaydını doğrulamak tesisin işi.

11 dakika okuma süresi

Bir tabletin ya da kremin içindeki suyun hepsi aynı davranmıyor. Su aktivitesi (aw), bu suyun ne kadarının kimyasal tepkimelere ve mikroorganizmalara açık olduğunu söylüyor. ABD Farmakopesi'nin (USP, United States Pharmacopeia) <922> bölümü bu değeri ölçmenin, <1112> bölümü de steril olmayan ilaçlarda kullanmanın çerçevesini veriyor. Okuduğumuz ICH (International Council for Harmonisation) ve Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) stabilite kılavuzları ise aw'yi bir parametre olarak adlandırmıyor.

Stabilite dosyasını hazırlayan bir kalite ekibine tedarikçi "aw ICH'de zorunlu" dediğinde, denetçinin soracağı şey bu değeri hangi metne dayandırdığınız olacak. Biz ilaç su aktivitesi verisini, sizin dosyanıza kendi gerekçenizle koyduğunuz bir ölçüm olarak görüyoruz. Su aktivitesi ile nem içeriği arasındaki farkı su aktivitesinin temellerini anlattığımız yazıda bulabilirsiniz.

İlaç Su Aktivitesi Neyi Ölçer: Toplam Su, Karl Fischer ve Kullanılabilir Su

Farmakope suyla ilgili iki ayrı soruyu iki ayrı bölümde soruyor. USP <921> bir maddede ne kadar su olduğunu tayin ediyor, USP <922> ise o suyun ne kadarının kullanılabilir olduğunu. Karl Fischer titrasyonu ile aw bu yüzden birbirinin yerine geçmiyor, çünkü aynı numune hakkında iki farklı soruya cevap veriyorlar.

Karl Fischer ve Kurutmada Kayıp: Spesifikasyondaki Su İçeriği

ICH Q6A (2000), su içeriği testini etkin madde higroskopik, neme duyarlı ya da stokiyometrik bir hidrat olduğunda önemli sayıyor. Bitmiş ürünün spesifikasyonuna testi "uygun olduğunda" koyuyor ve suya özgü yönteme örnek olarak Karl Fischer'ı veriyor. Kurutmada kaybı (LOD, loss on drying) da kabul edilebilir buluyor.

USP <921> önizlemesi ise su içeriği tayinini farmakope standartlarına uygunluğu göstermede önemli sayıyor. Monografa göre de titrimetrik (Method I), azeotropik (Method II) ya da gravimetrik (Method III) yöntemi öngörüyor.

Hidrat Suyu, Hidroliz ve Kullanılabilir Su

USP <922> önizlemesinin giriş paragrafı ayrımı açık bir dille kuruyor. Suyun bir kısmı hidrat tuzlarındaki gibi sıkı bağlı olabiliyor ve tepkimelere katılamıyor. Bir kısmı ise hidroliz gibi tepkimelere daha serbest katılabiliyor ya da mikrobiyal büyümeye ortam olabiliyor. Bölüme göre toplam suyun hangi kesrinin kullanılabilir olduğunu bilmek önemli ve bu bilgiyi aw tayini veriyor.

Szakonyi ve Zelkó'nun 2012 derlemesine göre eksipiyanların çoğu amorf ya da kısmen amorf polimer ve su içeriğine çok duyarlı. Derleme, sorbe edilen su miktarını ortamın su aktivitesine, pratikte bağıl neme karşı çizen sorpsiyon izotermini yerleşik bir yöntem olarak anlatıyor. İzotermi nasıl okuyacağınızı nem sorpsiyon izotermini ve raf ömrü hesabını anlattığımız yazıda bulabilirsiniz.

USP <922> ve USP <1112>: Farmakopede Su Aktivitesi

Su aktivitesinin ilaçtaki dayanağını farmakopede buluyoruz. USP <922> ölçeri nasıl nitelendireceğinizi, USP <1112> ise ölçtüğünüz değerin hangi kararlara gerekçe olabileceğini anlatıyor. İki bölümün de elimizde yalnızca herkese açık önizlemesi var, bu yüzden bölümlerin kendi kapsam cümlelerini aktarıyoruz.

USP <922>: aw Ölçerin Nitelendirilmesi ve Kalibrasyonu

Önizlemeye göre USP <922>, ham maddelerin ve ürünlerin aw'sini doğru ölçmek için ölçerleri nitelendirme, kalibre etme ve kullanma yöntemlerini çerçeveliyor. Yöntem, ölçüm sıcaklığı ve doğrulama gibi ayrıntılar abonelikle açılan tam metinde duruyor. Ölçüm ilkelerini ve sıcaklık denetiminin sonuca etkisini su aktivitesi ölçüm yöntemlerini ve sensörleri karşılaştırdığımız yazıda anlattık.

Kalibrasyon adımının üretici tarafındaki bir karşılığını AQUALAB 5TE'nin 2026 tarihli teknik föyünde görüyoruz. Föy, su aktivitesi doğrulama standartlarıyla çok noktalı kalibrasyonu ve NIST'e (ABD Ulusal Standartlar ve Teknoloji Enstitüsü) izlenebilir sıcaklık kalibrasyonunu sayıyor. AQUALAB 5TE kullanım kılavuzuna göre ise kalibrasyonu yalnız üretici ya da yetkili servis yapıyor; kullanıcı sertifikalı standartlarla doğrulama, isteğe bağlı olarak da düzeltme yapıyor.

USP <1112>: Formülasyon ve Stabilitede Üç Karar

USP <1112> önizlemesi, steril olmayan ilaçlarda aw tayininin yardım ettiği dört karar sayıyor. İlk üçü formülasyonla ilgili: koruyucu sistemin antimikrobiyal etkinliğini artırmak, hidrolize yatkın etkin maddelerde bozunmayı azaltmak ve sıvı, merhem, losyon ve kremlerin mikrobiyal bulaşa yatkınlığını düşürmek. Dördüncüsü mikrobiyal test sıklığıyla ilgili ve onu aşağıda katı oral formlarla birlikte ele alıyoruz.

Avrupa tarafında Tyski ve arkadaşlarının 2025 makalesi, aw'yi tanımlarken USP <1112> ile birlikte Avrupa Farmakopesi'nin (Ph. Eur.) su-katı etkileşimleri, sorpsiyon izotermleri ve su aktivitesi tayini başlıklı 2.9.39 bölümünü kaynak gösteriyor. TİTCK'nin farmakope sayfasına göre Türkiye 22 Şubat 1994'te Avrupa Farmakopesi sözleşmesine taraf oldu. Türk Farmakopesi I (2004) ve II (2016) de Avrupa Farmakopesi adaptasyonu olarak yayımlandı, ama sayfa 2.9.39'un Türk Farmakopesi'ne alınıp alınmadığını söylemiyor.

ICH Q1A(R2), Q6A ve TİTCK Stabilite Kılavuzunda Nem

Tedarikçinin "aw ICH Q1A(R2)'de zorunlu" cümlesini metinle sınadığımızda karşılığını bulamadık. ICH Q1A(R2)'nin Ağustos 2003 tarihli metni nemi üç yerde ele alıyor: saklama koşulu, nem duyarlılığı ve yarı geçirgen kaplarda su kaybı.

Uzun süreli koşul genel durumda 25 °C ± 2 °C ve %60 bağıl nem (BN) ± %5, ya da 30 °C ve %65 BN. Hızlandırılmış koşul ise 40 °C ve %75 BN. Nem duyarlılığı "uygulanabildiğinde" sınanıyor, test edilecek fiziksel, kimyasal, biyolojik ve mikrobiyolojik özellikler de tek tek sayılmıyor.

TİTCK'nin 17 Temmuz 2017 tarihli stabilite kılavuzu aynı çizgide ilerliyor. Saklama koşullarını yüzde bağıl nemle veriyor, etkin madde için stres koşulunu "%75 Bağıl Nem ya da üzeri" diye yazıyor ve metinde "su aktivitesi" ifadesi geçmiyor. ICH Q6A da nemi yukarıda anlattığımız su içeriği testiyle karşılıyor ve okuduğumuz metinde aw'yi anmıyor.

Bu metinler aw'yi adlandırmadığı için aw, stabilite ve spesifikasyon dosyanıza ancak sizin gerekçenizle giriyor. O gerekçeye dayanak olarak gösterebileceğiniz metin ise USP <1112>.

İlaç ve kozmetik düzenleyici metinlerini karşılaştıran tablo: su aktivitesi (aw) yalnız USP <922> ve USP <1112> önizlemelerinde geçiyor; ICH Q1A(R2), ICH Q6A, TİTCK stabilite kılavuzu, iki TİTCK kozmetik kılavuzu, SCCS Ek 9 ve Kozmetik Ürünler Yönetmeliği nemi bağıl nem koşulları, su içeriği testi ya da düşük risk örnekleriyle ele alıyor.

Katı Oral Formlarda Mikrobiyal Limit Testi ve aw Gerekçesi

ICH Q6A katı oral dozaj formları için bir kapı açık bırakıyor: kabul edilebilir bilimsel gerekçeyle bu ürünlerde mikrobiyal limit testi (MLT) önermemek mümkün olmalı. Oral sıvıya sulandırılacak tozlar için de benzer bir cümle kuruyor, ama gerekçe olarak aw'yi adlandırmıyor. USP <1112> önizlemesi ise aw tayininin dördüncü kullanımını tam bu karar için tarif ediyor. Bu kullanımda aw, salım ve stabilite testlerinde <61> ve <62> bölümlerine göre yapılan mikrobiyal testlerin sıklığını azaltmak için bir gerekçe aracı oluyor.

aw 0,6 ve Tabletlerin Tipik Değeri

Springer'in 2015 tarihli Microbiology kitap bölümü, aw 0,6'nın altında mikroorganizmaların üreyemediğini yazıyor ve USP <1112>'nin aw'ye dayalı bir mikrobiyal limit testi stratejisi önerdiğini aktarıyor. Aynı bölüme göre tabletler gibi katı oral formların aw değeri genelde 0,5'in altında. Bu ürünler, sağlam kalan su geçirmez bir blisterde saklandıkları sürece uzun süre mikrobiyolojik olarak kararlı kalıyor.

Tyski ve arkadaşları (2025) da katı formlarda kirlenme riskini sulu preparatlardan belirgin biçimde düşük buluyor. Makaleye göre bu risk büyük ölçüde depolama sıcaklığına ve aw'ye bağlı. Elimizdeki <1112> önizlemesi ise bir eşik değer vermiyor. Testi hangi aw'de ve ne ölçüde azaltacağınızı kendi ürün verinizle gerekçelendirmeniz gerekiyor.

Düşük aw Hammaddedeki Kirliliği Gidermez

Aynı kitap bölümü bir sınırı da hatırlatıyor: düşük aw hücre ölümü anlamına gelmiyor. Kuru, özellikle doğal kaynaklı hammaddeler endospor ve vejetatif hücrelerle ağır kirlenmiş olabiliyor ve aw'nin düşük olması bu yükü ortadan kaldırmıyor. Büyümenin durup canlılığın sürdüğü durumu düşük nemli gıdada Salmonella örneğiyle anlattığımız yazıda okuyabilirsiniz. Mikroorganizma gruplarının minimum aw tablosu da su aktivitesi temel yazımızda duruyor.

Tablette Su Aktivitesi Ölçümü: Ortam Nemi, Ezme ve Sıcaklık

Düşük aw'li ve neme duyarlı bir tablette ölçtüğünüz değer, numunenin ortama açık kaldığı birkaç saniyede bile laboratuvarın nemini taşıyabiliyor. Elimizdeki ölçüm verisi bir üretici testi: AQUALAB'ın, o dönemki adıyla Decagon'un 2012 tarihli katı dozaj tableti uygulama notu. Çalışma hakemli bir yayın sayılmıyor ve yalnızca bir ürün tipini kapsıyor.

Ortam Nemi ve Açıkta Kalma Süresi

Çalışmada bir AquaLab 3TE ve iki 4TEV çiğ noktası cihazı, nemi izlenen eldivenli bir kabinde %10, 30, 50 ve 70 BN'de kullanıldı. Numune en çok 5 saniye açıkta kaldı, ortalama aw ise bu dört nemde sırasıyla 0,171, 0,292, 0,397 ve 0,495 çıktı. Ortam nemi arttıkça tekrarlı okumaların standart sapması da kötüleşti. Yine de %30 BN'de farklı üreticilerin tabletleri 0,168 ile 0,410 arasında ayrıldı, yani ürünler arasındaki gerçek farklar görülebiliyor.

Ezme, Kurutucu ve Okuma Süresi

Ezilmiş tabletler bütün tabletlerden farklı aw verdi. Geniş yüzey ezilmiş numuneyi ortam nemine daha duyarlı yaptı, ama test süresi belirgin biçimde kısaldı. Cihaza kurutucu koymak ortam nemi etkisini tamponlamadı ve çoğu durumda okumayı yükseltti. Okumayı bir saate kadar uzatmak ve özel moddaki dört farklı bitiş ayarını denemek de tekrarlanabilirliği anlamlı biçimde iyileştirmedi.

Sıcaklık tarafında bu tablette aw, 15, 25 ve 45 °C arasında sıcaklık arttıkça azaldı (%10 BN dışında) ve çalışma bu etkiyi ürüne özgü sayıyor. Bu yüzden tablet aw'sini raporlarken ortam nemini, numunenin bütün mü ezilmiş mi olduğunu ve ölçüm sıcaklığını sonuçla birlikte yazmanızı öneriyoruz. Ürününüzü bu koşullarla ölçmek için AQUALAB su aktivitesi ölçerlerini marka sayfamızda inceleyebilirsiniz.

Tablette ortalama ölçülen aw değerinin ortam bağıl nemine göre değişimini gösteren sütun grafik: %10, %30, %50 ve %70 BN'de sırasıyla 0,171, 0,292, 0,397 ve 0,495; AQUALAB'ın (Decagon) 2012 tarihli katı dozaj tableti üretici testinden.

Kozmetikte Su Aktivitesi: TİTCK Risk Kategorileri ve Formülasyon

TİTCK düşük mikrobiyolojik riski alkol, organik çözelti ve uç pH örnekleriyle tanımlıyor, Avrupa Komisyonu'nun Tüketici Güvenliği Bilimsel Komitesi (SCCS) de alkol örneğini veriyor. Kozmetikte su aktivitesi ise formülasyon tarafında, koruyucuyla birlikte çalışan bir engel olarak kullanılıyor.

TİTCK'nin Üç Risk Kategorisi

TİTCK'nin kozmetik güvenlilik değerlendirmesi kılavuzu (Sürüm 2.0) bitmiş ürünleri mikrobiyolojik riske göre üçe ayırıyor. Düşük riskli ürünlerde tarama-zorlama (challenge) testi ve mikrobiyolojik kalite testi gerekmiyor, ama bilimsel doğrulama isteniyor. Kılavuzun örnekleri alkol içeriği %20'nin üzerindeki, organik çözeltilere dayalı ve yüksek ya da düşük pH'lı ürünler. Tek kullanımlık ve açılamayan ürünlerde yalnız mikrobiyolojik kalite testi, diğer tüm ürünlerde ise iki test birden gerekiyor.

TİTCK'nin mikrobiyolojik kontrol kılavuzu (Sürüm 1.0), düşük riskli ürünleri tanımlamaya yardım eden standart olarak ISO 29621'i gösteriyor. SCCS'nin 2023 tarihli rehber notlarının (Notes of Guidance) 9. eki de alkol içeriği %20'nin üzerindeki ürünü bu standarda dayanarak örnek veriyor. İki TİTCK kılavuzunda, SCCS ekinde ve Kozmetik Ürünler Yönetmeliği'nin gövdesinde "su aktivitesi" ifadesi geçmiyor.

Formülasyonda aw'yi Düşüren Bileşenler

Halla ve arkadaşlarının 2018 derlemesi, kozmetik sektörünün antimikrobiyal maddelerin yanında aw ve pH kontrolünü de kullandığını yazıyor. Derlemeye göre tuzlar, sorbitol ve gliserol gibi poliyoller, protein hidrolizatları, amino asitler ve ksantan, guar gibi hidrokolloidler aw'yi düşürüyor. Seçim ürünün görünümüne, olası toksik etkiye ve kozmetiğin yapısına bağlı; aw ve tampon sistemi koruyucunun etki biçimini de değiştirebiliyor.

Derleme, Berthele ve arkadaşlarına atıfla, test edilen koruyucusuz formüllerde 0,8 aw değerinin mikrobiyolojik kararlılığı sağlayabildiğini aktarıyor. Okuduğumuz düzenleyici metinlerde bu sayı bir eşik olarak geçmiyor. USP <1112>'nin losyon ve kremlerin bulaşa yatkınlığını azaltma maddesi de aynı mantığa dayanıyor. Su aktivitesi, pH ve koruyucunun birbirini nasıl tamamladığını engel teknolojisini anlattığımız yazıda bulabilirsiniz.

21 CFR Part 11, Annex 11 ve TİTCK Ek-11: aw Ölçer Kaydında Sorumluluk

Bir aw ölçerin ürettiği kayıt, İyi İmalat Uygulamaları (GMP) kaydının parçası olduğunda veri bütünlüğü kurallarına giriyor. ABD Gıda ve İlaç Dairesi'nin (FDA) 21 CFR (Code of Federal Regulations) Part 11 kuralının bir kaydı ne zaman bağladığını otoklav validasyonu yazımızda anlattık. Uyumu ise cihaz tek başına taşımıyor; kayıt düzeni, kullanım amacına göre doğrulama ve adlandırılmış sorumlular taşıyor.

ALCOA ve Kullanım Amacına Göre Doğrulama

FDA'nın Aralık 2018 tarihli veri bütünlüğü rehberi, veri bütünlüğünü verinin tam, tutarlı ve doğru olması diye tanımlıyor. Rehbere göre böyle bir veri atfedilebilir, okunaklı, eş zamanlı kaydedilmiş, orijinal ya da gerçek kopya ve doğru olmalı; bu özelliklerin İngilizce baş harfleri ALCOA'yı oluşturuyor. Rehber, Part 11'in 21 CFR 210, 211 ve 212. kısımlar dâhil düzenlemelere tabi belirli kayıtlara uygulandığını hatırlatıyor ve bağlayıcı olmadığını belirtiyor. Bir aw ölçer için en işe yarar cümlesi ise şu: bilgisayar sistemini doğrulayıp kullanım amacına göre doğrulamazsanız iş akışınızın doğru çalıştığını bilemezsiniz.

Avrupa İlaç Ajansı'nın (EMA) GMP soru-cevap sayfası ALCOA'nın her harfini Annex 11 maddeleriyle eşleştiriyor. Aynı sayfa, doğrulanmış bir sistemde bile kullanıcının hangi veriyi basacağını, raporlayacağını ya da aktaracağını seçebilmesini ayrı bir risk sayıyor.

Annex 11 ve TİTCK Ek-11: Denetim İzi ve Sorumlular

Avrupa Birliği GMP rehberinin 2011 tarihli Annex 11 metni, GMP faaliyetinde kullanılan her bilgisayarlı sistemde uygulamanın valide, altyapının kalifiye edilmesini istiyor. Denetim izini (audit trail) risk değerlendirmesine bağlı bir beklenti olarak tarif ediyor. Sorumluluğu da iki adlandırılmış kişiye veriyor: iş sürecinden sorumlu proses sahibine ve sistemin bakımından, verinin güvenliğinden sorumlu sistem sahibine.

TİTCK'nin GMP Kılavuzu (Versiyon 2022/03) aynı çerçeveyi Türkçe kuruyor. Kılavuzun 5.40 maddesi bilgisayarlı sistemlerin valide edilmesini istiyor. 5.43 maddesi de yetkisiz giriş ve veri değişikliğine karşı kontrol ve değişiklik kaydında önceki girişin, kişinin ve zamanın bulunmasını şart koşuyor. Ek-11'in 9. maddesi denetim izini "İşlem Geçmişi Kayıtları" adıyla ele alıyor ve bu bölümler Part 11'e atıf yapmıyor.

FDA rehberi kalite kültürünü yönetime, denetim izinin incelenmesini kayıtları inceleyen personele bırakıyor. EMA'nın sayfası ise kültürü üst yönetimden bekliyor, tedarik zincirindeki nihai sorumluluğu da partiyi sertifikalayan yetkili kişiye (QP, Qualified Person) veriyor.

AQUALAB 5TE ve AquaLink 4 İçin Üretici Beyanları

AQUALAB Series 4 ölçerlerinden veri toplayan AquaLink 4 yazılımının tarihsiz üretici yardım sayfasına göre iki sürüm var: AquaLink 4 ve "AquaLink 4 Part 11 compliant". Aynı sayfaya göre yazılım su aktivitesini, sıcaklığı, ölçüm zamanını ve tarih damgasını kaydediyor. Bu bir üretici beyanı ve FDA'nın kullanım amacına göre doğrulama beklentisinin yerini tutmuyor. Yazılımın sizin iş akışınızda doğru çalıştığını göstermek tesisin işi.

AQUALAB 5TE için üreticinin 2026 tarihli teknik föyü Part 11'i daha ayrıntılı anıyor. Föy, ölçeri "21 CFR Part 11 compliant" başlığıyla tanımlıyor ve altında beş kalem listeliyor: elektronik kayıtlar, validasyon, denetim izi, veri bütünlüğü ve kayıt saklama. Listede elektronik imza yer almıyor.

Föye göre ölçer, saha ayarlarını, kullanıcı profillerini, denetim bilgilerini ve ölçüm verisini AQUALAB Cloud ile sahadaki öteki 5TE ölçerler arasında eşitliyor. Cloud bağlantısı olmayan bağımsız kullanımda da erişim kontrolü sunduğunu yazıyor. 5TE kılavuzu ise bu kontrolü bağımsız ölçerde isteğe bağlı tutuyor ve 21 CFR Part 11 kapsamındaki ortamlarda açılmasını şart koşuyor.

Föydeki "compliant" ifadesini de bir üretici beyanı olarak okuyoruz. 21 CFR 11.10'un resmi metni validasyon, denetim izi ve erişimin yetkili kişilerle sınırlanması gibi kontrolleri sayıyor. Bu kontrolleri kapalı bir sistemde elektronik kaydı oluşturan, değiştiren, saklayan ya da ileten kişilere yüklüyor. Bu yüzden listedeki kalemleri kendi iş akışınızda doğrulamak, yazılımda olduğu gibi ölçerde de tesise düşüyor.

Ürününüzü ve kayıt düzeninizi (kâğıt ya da elektronik) teklif formundan bize yazın; aw ölçümünü dosyanıza hangi yazılım ve doğrulama adımlarıyla alacağınızı birlikte belirleyelim. AQUALAB su aktivitesi ölçerlerini ve yazılımını marka sayfamızda inceleyebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

İlaçta su aktivitesi ölçümü zorunlu mu?

Okuduğumuz ICH Q1A(R2), ICH Q6A ve TİTCK stabilite kılavuzu su aktivitesini bir parametre olarak anmıyor. USP <1112> ise onu bir gerekçe aracı olarak tarif ediyor, yani aw'yi dosyanıza koyma kararını siz veriyorsunuz.

Karl Fischer yerine su aktivitesi kullanılabilir mi?

Hayır, çünkü ikisi farklı sorulara cevap veriyor: Karl Fischer toplam suyu, aw ise o suyun ne kadarının kullanılabilir olduğunu ölçüyor. ICH Q6A su içeriği testini uygun olduğunda spesifikasyona koyuyor, aw de bu testi tamamlıyor.

Tabletlerin su aktivitesi genelde kaçtır?

Springer'in 2015 kitap bölümüne göre tabletlerin aw değeri genelde 0,5'in altında ve sağlam kalan su geçirmez bir blisterde uzun süre mikrobiyolojik olarak kararlı kalıyor. AQUALAB'ın 2012 tarihli üretici testinde %30 BN'de farklı üreticilerin tabletleri 0,168 ile 0,410 arasında ölçüldü.

AQUALAB su aktivitesi ölçeri 21 CFR Part 11 uyumlu mu?

Part 11 cihazı değil kaydı bağladığı için uyumu cihazın tek başına taşıması mümkün olmuyor. Üretici, AQUALAB 5TE'nin 2026 tarihli teknik föyünde ölçeri "21 CFR Part 11 compliant" diye tanımlıyor ve elektronik imzayı anmayan beş kalem listeliyor. Üreticinin eski ve tarihsiz yardım sayfası da AquaLink 4 yazılımının Part 11 uyumlu bir sürümünden söz ediyor. Ölçeri ve yazılımı kullanım amacınıza göre doğrulamak ise tesisinizin işi.

Kaynaklar ve Referanslar

  • USP-NF, <922> Water Activity (herkese açık önizleme, yayın tarihi belirtilmemiş). https://doi.usp.org/USPNF/USPNF_M12475_02_01.html
  • USP-NF, <921> Water Determination (herkese açık önizleme, yayın tarihi belirtilmemiş). https://doi.usp.org/USPNF/USPNF_M99710_02_01.html
  • USP-NF, <1112> Application of Water Activity Determination to Nonsterile Pharmaceutical Products (herkese açık önizleme, yayın tarihi belirtilmemiş). https://doi.usp.org/USPNF/USPNF_M402_01_01.html
  • EMA / ICH, ICH Topic Q 1 A (R2) Stability Testing of New Drug Substances and Products (CPMP/ICH/2736/99), Ağustos 2003. https://www.ema.europa.eu/en/documents/scientific-guideline/ich-q-1-r2-stability-testing-new-drug-substances-and-products-step-5_en.pdf
  • EMA / ICH, ICH Topic Q 6 A Specifications: Test Procedures and Acceptance Criteria for New Drug Substances and New Drug Products: Chemical Substances (CPMP/ICH/367/96), 2000. https://www.ema.europa.eu/documents/scientific-guideline/ich-q-6-test-procedures-acceptance-criteria-new-drug-substances-new-drug-products-chemical_en.pdf
  • T.C. Sağlık Bakanlığı TİTCK, Etkin Maddelerin ve Bitmiş Ürünlerin Stabilite Testlerine İlişkin Kılavuz, 17 Temmuz 2017. https://titck.gov.tr/storage/legislation/P22DZYMR.pdf
  • T.C. Sağlık Bakanlığı TİTCK, Farmakope (web sayfası, tarihsiz). https://www.titck.gov.tr/faaliyetalanlari/laboratuvar/farmakope
  • Microbiology (kitap bölümü), Springer, 2015, s. 383–403. doi:10.1007/978-3-319-15814-3_19. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7123110
  • Tyski, S., Burza, M. ve ark., Microbiological Contamination of Medicinal Products - Is It a Significant Problem?, Pharmaceuticals 18(7): 946, 2025. doi:10.3390/ph18070946. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12300887/
  • Szakonyi, G., Zelkó, R., The effect of water on the solid state characteristics of pharmaceutical excipients, International Journal of Pharmaceutical Investigation 2(1): 18–25, 2012. doi:10.4103/2230-973X.96922. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3465153/
  • AQUALAB (Decagon Devices), Water Activity Best Testing Practices, Product 2: Solid Dosage Tablets (uygulama notu, üretici testi), 2012.
  • AQUALAB (Addium), AQUALAB 5TE Spec Sheet (üretici teknik föyü), 2026.
  • AQUALAB (Addium), AQUALAB 5TE User Manual (web sürümü, üretici kılavuzu, tarihsiz). https://aqualab.com/aqualab-5te/user-manual
  • T.C. Sağlık Bakanlığı TİTCK, Kozmetik Ürünlerde Güvenlilik Değerlendirmesine İlişkin Kılavuz, Sürüm 2.0. https://titck.gov.tr/PortalAdmin/Uploads/UnitPageAttachment/yoLyF281.pdf
  • T.C. Sağlık Bakanlığı TİTCK, Kozmetik Ürünlerin Mikrobiyolojik Kontrolüne İlişkin Kılavuz, Sürüm 1.0. https://titck.gov.tr/PortalAdmin/Uploads/UnitPageAttachment/n7ItGxxZ.pdf
  • SCCS, Notes of Guidance for the Testing of Cosmetic Ingredients and their Safety Evaluation (SCCS/1647/22, Corrigendum 2), Ek 9, Aralık 2023. https://health.ec.europa.eu/system/files/2023-12/sccs_o_273_final.pdf
  • Kozmetik Ürünler Yönetmeliği (Mevzuat Bilgi Sistemi). https://mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/yonetmelik/7.5.40405.pdf
  • Halla, N., Fernandes, I. P. ve ark., Cosmetics Preservation: A Review on Present Strategies, Molecules 23(7): 1571, 2018. doi:10.3390/molecules23071571. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6099538/
  • U.S. FDA, Data Integrity and Compliance With Drug CGMP: Questions and Answers. Guidance for Industry, Aralık 2018. https://www.fda.gov/media/119267/download
  • U.S. Government Publishing Office (govinfo), Code of Federal Regulations, Title 21, § 11.10 Controls for Closed Systems, 1 Nisan 2025 baskısı. https://www.govinfo.gov/content/pkg/CFR-2025-title21-vol1/pdf/CFR-2025-title21-vol1-sec11-10.pdf
  • EMA, Guidance on Good Manufacturing Practice and Good Distribution Practice: Questions and Answers, Data integrity bölümü (tarihsiz). https://www.ema.europa.eu/en/human-regulatory-overview/research-development/compliance-research-development/good-manufacturing-practice/guidance-good-manufacturing-practice-good-distribution-practice-questions-answers
  • Avrupa Komisyonu, EudraLex Volume 4, Annex 11: Computerised Systems, 2011. https://health.ec.europa.eu/system/files/2016-11/annex11_01-2011_en_0.pdf
  • T.C. Sağlık Bakanlığı TİTCK, Beşeri Tıbbi Ürünler İmalathaneleri İyi İmalat Uygulamaları (GMP) Kılavuzu, Versiyon 2022/03. https://titck.gov.tr/storage/Archive/2022/announcement/UKILAVUZVERSYON202203_4a926e83-e32a-49d8-8881-b31826f52247.pdf